İçindekiler
Çölyak hastalığı, sindirim sisteminin gluten adı verilen proteinlere karşı aşırı duyarlılık göstermesi sonucu ortaya çıkan bir otoimmün hastalıktır. Bu hastalık genellikle buğday, arpa, yulaf ve çavdardaki gluten içeren gıdaların tüketilmesiyle tetiklenir. Çölyak hastalığının belirtileri genellikle sindirim sistemi ile ilgili problemlerdir. Bu belirtiler arasında karın ağrısı, şişkinlik, ishal, kabızlık, kilo kaybı, yorgunluk, halsizlik ve deri döküntüleri bulunmaktadır.
Çölyak hastalığı belirtileri nelerdir? konusunda merak edilen bir diğer husus ise hastalığın bağışıklık sistemi üzerindeki etkileridir. Çölyak hastalığı, bağışıklık sisteminin gluteni yabancı bir madde olarak algılaması sonucu ortaya çıkar. Bu durumda, bağışıklık sistemi vücuda zarar verebilecek maddeleri yok etmek için saldırıya geçer ve sindirim sisteminde hasara yol açabilir. Bu nedenle, çölyak hastalığının belirtileri sadece sindirim sistemi ile sınırlı kalmayabilir, aynı zamanda bağışıklık sistemi üzerinde de etkili olabilir. Bu durumda, hastaların bağışıklık sistemiyle ilgili belirtiler de gösterebileceği unutulmamalıdır.
Çölyak Hastalığı Nedir?
Çölyak hastalığı, ince bağırsakta gluten adı verilen bir proteinin tüketilmesi sonucu ortaya çıkan bir bağışıklık sistemi bozukluğudur. Gluten, buğday, arpa, çavdar gibi tahıllarda bulunan bir proteindir. Çölyak hastalığı olan kişiler, gluten tükettiklerinde bağışıklık sistemi tarafından ince bağırsakta yapılan zararlı bir reaksiyonla karşılaşırlar. Bu durum, ince bağırsakta villus denilen emici yapıların hasar görmesine ve besin emiliminin bozulmasına neden olur.
Çölyak hastalığının belirtileri genellikle sindirim sistemi ile ilgilidir ve karın ağrısı, şişkinlik, ishal, kabızlık gibi şikayetlerle kendini gösterebilir. Ayrıca kilo kaybı, yorgunluk, halsizlik, deri döküntüleri gibi belirtiler de görülebilir. Çölyak hastalığı, genetik yatkınlığı olan kişilerde daha sık görülür ve yaşam boyu devam eden bir durumdur.
Çölyak Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
Çölyak hastalığının belirtileri çocuklarda ve yetişkinlerde farklılık gösterebilir. Çocuklarda çölyak hastalığının belirtileri arasında kilo alamama, gelişme geriliği, karın ağrısı, ishal, kusma, iştahsızlık ve huzursuzluk bulunabilir. Ayrıca çocuklarda deri döküntüleri, diş minesinde bozulma ve kemik erimesi gibi belirtiler de ortaya çıkabilir.
Yetişkinlerde ise çölyak hastalığının belirtileri genellikle sindirim sistemiyle ilgilidir. Karın ağrısı, şişkinlik, ishal, kabızlık, gaz gibi sindirim problemleri sık görülen belirtilerdir. Ayrıca yorgunluk, halsizlik, kas ağrıları, deri döküntüleri, depresyon gibi belirtiler de yetişkinlerde ortaya çıkabilir.
Çölyak Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?
Çölyak hastalığının teşhisi için öncelikle belirtiler ve aile öyküsü değerlendirilir. Daha sonra kan testleriyle çölyak hastalığına özgü antikorların (anti-gliadin, anti-endomisium, anti-transglutaminaz) düzeyine bakılır. Eğer bu testler pozitif çıkarsa, ince bağırsak biyopsisi yapılabilir. Endoskopi ile ince bağırsaktan alınan doku örnekleri incelenerek çölyak hastalığının teşhisi konulabilir.
Ayrıca gluten içeren besinlerin diyetten çıkarılması sonrasında belirtilerin düzelmesi de çölyak hastalığının teşhisinde kullanılan bir yöntemdir. Eğer belirtiler gluten içeren besinler tüketilmediğinde ortadan kalkıyorsa, çölyak hastalığı teşhisi doğrulanabilir.
| Belirti | Açıklama |
|---|---|
| Karın ağrısı | Çölyak hastalığının en yaygın belirtilerinden biridir. Genellikle karın bölgesinde şiddetli ağrılar oluşur. |
| İshal | Sık sık ve kötü kokulu dışkılama çölyak hastalığının belirtilerindendir. |
| Kilo kaybı | Çölyak hastalığı sindirim sisteminin besinleri işleyememesine neden olduğu için kilo kaybı sık görülen bir durumdur. |
| Yorgunluk | Vücudun besinleri yeterince sindirememesi sonucu yorgunluk ve halsizlik hissedilir. |
| Ciltte döküntüler | Çölyak hastalığı ciltte kaşıntılı döküntülere neden olabilir. |
SONUÇ
Çölyak hastalığı, sindirim sisteminin gluten adı verilen bir protein karşısında verdiği aşırı reaksiyon sonucunda ortaya çıkar. Bu durum, karın ağrısı, ishal, kilo kaybı, yorgunluk ve ciltte döküntüler gibi belirtilerle kendini gösterir. Bu belirtilerden herhangi biri görüldüğünde mutlaka uzman bir doktora başvurulması önemlidir.
